Nieuwe Europese normen (EN1176) voor speeltoestellen.

Geschreven door Jeroen Bos in Spelen, 29 september 2017

Nieuwe Europese normen (EN1176) voor speeltoestellen. Bestaande toestellen moeten straks opnieuw gekeurd worden

Vroeger werden speeltoestellen gemaakt door speeltoestelfabrikanten. Deze speeltoestellen werden vervolgens in de grond gezet door dezelfde fabrikanten of gespecialiseerde plaatsingsbedrijven. Speeltoestellen waren destijds te krijgen in hout of metaal, meer smaken waren er niet. De laatste twintig jaar is zowel het product als de markt echter sterk veranderd.

Veel speeltoestellen worden nog altijd door fabrikanten geleverd, maar ook veel (vaak eenvoudigere) toestellen worden door hoveniers en groenbedrijven gemaakt en geplaatst. Het assortiment speeltoestellen is sterk gegroeid en tegenwoordig zijn er toestellen in hout, metaal, aluminium, kunststof, en natuurlijke producten zoals steen, keien en boomstammen. De groep deskundigen die te maken heeft met speeltoestellen is sterk gegroeid. Daar waar vroeger de experts op één hand te tellen waren, bestaat er nu een grote groep van professionals die zich dagelijks met het ontwerpen, plaatsen, inspecteren of repareren bezighoudt.

Stapsgewijze invoering nieuwe normen voor speeltoestellen

Al deze professionals gebruiken als basis voor hun werkzaamheden de Europese normen, bekend onder nummer EN1176. Deze normenreeks bestaat al jaren uit meerdere delen voor glijbanen, schommels, draaitoestellen, kabelbanen, veerelementen, omsloten toestellen en klimnetten. Regelmatig vinden vernieuwingen plaats. De laatste vernieuwingen vonden plaats in 1998 en 2008. Vernieuwing is regelmatig nodig omdat het soort speeltoestellen in de loop der tijd verandert, het kans biedt om fouten te verwijderen, en niet onbelangrijk, omdat voortschrijdend inzicht verwerkt moet worden. Ook experts veranderen nog wel eens van gedachten en komen terug op veiligheidsoordelen.

De delen EN1176-1, -2, -3, -4 en -6 worden allen in november 2017 gepubliceerd. Deel EN117 volgt in mei 2018. De delen 5 en 7 verschijnen naar verwachting respectievelijk in april en oktober 2019. Het herschrijven van deel 10 start wanneer deel 1 is gepubliceerd. Over deel 11 is nog niets bekend en deze zal op een latere termijn worden herschreven. De wet (Warenwetbesluit Attractie- en speeltoestellen) schrijft voor dat eerder middels EN1176 beoordeelde en gecertificeerde speeltoestellen bij aanpassing en herpublicatie van die normen opnieuw op veiligheid en voldoen aan het WAS beoordeeld moeten worden. Dat houdt niet in dat toestellen die al zijn geplaatst beoordeeld en aangepast moeten worden. Dit geldt alleen voor in serie gecertificeerde toestellen die nog van de band moeten rollen.

Wat verandert er?

De veranderingen zijn per type toestel verschillend. Voor enkele soorten verandert er weinig; voor anderen zijn er juist ingrijpende zaken die veranderen. Om een goed beeld te krijgen van de vernieuwingen is het belangrijk de normen aan te schaffen. Bij deze lichten we van een paar normdelen toch even een heel klein tipje van de sluier op.

Zo wordt in deel EN1176-1 een opmerking toegevoegd dat deze norm niet van toepassing is op avontuurlijke speeltuinen met uitzondering van die elementen die via de handel zijn ingekocht. Er wordt een hoofdstuk over springtoestellen (zoals trampolines) toegevoegd, er komen specifieke (inspectie)eisen voor toestellen met één staander, voorbeelden van gemakkelijk toegankelijke toestellen en de maximale lengte van tunnels wordt teruggebracht naar 10 meter.

In EN1176-2 die over schommels komen (nieuwe) definities zoals die van schommels, bodemvrijheid, groepsschommelzitting, hoogte zitting en vrije ruimte van de zitting. Verder is een belangrijke wijziging dat driehoekige openingen, gevormd door kettingen bij de zittingen, niet getest moeten worden op hoofdbeknelling. Een nieuw artikel betreft informatie over groepsschommelzittingen, ook wel vogelnesten genoemd.

In het deel over glijbannen, deel EN1176-3,  zal de vrije valhoogte verminderd worden indien de startsectie gemakkelijk toegankelijk is, de definitie voor golvende glijbaan is verwijderd en de maximale lengte van de eerste rechte glijsectie en van de tweede glijsectie na een bocht is toegevoegd.

In EN1176-6, wiptoestellen worden de types 2, 3 en 4 niet gekenmerkt als toestel met een gedwongen beweging. Dit kan dus consequenties voor de valruimte hebben. Toegevoegd is dat bij wiptoestellen voor staand gebruik de valruimte ten minste 1,5 meter moet bedragen.

Het is voor inspecteurs en plaatsers van belang goed te controleren of de speeltoestellen zijn ontworpen, gecertificeerd en geplaatst volgens EN1176:2008 of EN1176:2017. Omdat er mogelijk verschillen zitten tussen toestellen gemaakt met de verschillende normen, moet daar dus ook rekening mee gehouden worden wat betreft de inspectie- en de plaatsing.

Terug naar overzicht

Referenties

De opleiding was heel leerzaam en werd zeer professioneel gegeven door de docent. Ook was het uiterst fijn dat de opleiding op locatie gegeven werd zodat we de theorie in de praktijk konden brengen.

M. van Lieshout over Studieochtend veiligheid en toezicht

Keurmerkinstituut: als je niet met veiligheid wilt spelen